//
you're reading...
Ο Πιοζ Νάμε

Γιώργος Ατσαβές, Για το βιβλίο “Ο Πιοζ Νάμε και οι πέντε γάτες”

Γιώργος Ατσαβές
Φιλόλογος, Λογοτέχνης

Για το βιβλίο “Ο Πιοζ Νάμε και οι πέντε γάτες”
του Κωστή Α. Μακρή

Σπάρτη, 30 Δεκεμβρίου 2010

Με χαρά και υπερηφάνεια παρουσιάζουμε σήμερα την πρωτόλεια δημιουργία του Κωστή Μακρή, “Ο Πιοζ Νάμε και οι πέντε γάτες” που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Πατάκη.

Κωστή, καλωσόρισες, και επισήμως πλέον, στο μαγικό χώρο των λογοτεχνών.

Προτού ξεκινήσω, σας οφείλω μια εξομολόγηση. Όταν ο φίλος μου και συγχωριανός, εκλεκτός εκπρόσωπος του Κοινοβουλίου, ο Λεωνίδας ο Γρηγοράκος, ο λογιότατος, πλην των άλλων, Λεωνίδας (επιτρέψτε μου την παρένθεση για να δικαιολογήσω το λογιότατος: Ο Λεωνίδας Γρηγοράκος συχνότατα αρθρογραφεί σε εφημερίδες πανελλήνιας κυκλοφορίας και όχι μόνον, διακρινόμενος για τον εμπεριστατωμένο και μεστό του λόγο, και, επιπροσθέτως, ξεχωρίζοντας για την εν γένει πνευματική του παρουσία και κουλτούρα, διαθέτοντας μια άρτια σαφώς λογοτεχνική γραφίδα ―κλείνει η παρένθεση).

Όταν λοιπόν ο Λεωνίδας, μου έκανε την τιμητική πρόταση να παρουσιάσω το βιβλίο του Κωστή Μακρή, προβληματίστηκα και , σχεδόν, πανικοβλήθηκα, για τους εξής λόγους

Το συγκεκριμένο βιβλίο, σαφώς ογκώδες (510 σελίδες), μου παραδόθηκε λίγες μέρες πριν την παρουσίαση. Οπωσδήποτε δεν ανήκει στα βιβλία που προτιμώ και διαβάζω· και αυτά είναι η ποίηση, με την οποία και εγώ ασχολούμαι συγγραφικά, αλλά, κυρίως, τα λεγόμενα ιστορικά μυθιστορήματα.

Άρχισα λοιπόν να το διαβάζω με έντονες επιφυλάξεις και απογοητευμένος από συναφείς προσπάθειες του παρελθόντος.

Όσο προχωρούσα το διάβασμα, τόσο μεγάλωνε το ενδιαφέρον μου και το βιβλίο με “τραβούσε” και συνέχιζα το διάβασμα σε βάρος του χρόνου μου. Έχω διαβάσει αρκετά βιβλία και έχω αποκομίσει, από την εμπειρία μου αυτή, το εξής συμπέρασμα:

Ένα βιβλίο είναι καλό, είναι ποιοτικό, όταν:

1) προσελκύει τον αναγνώστη που νοιώθει την ανάγκη να το διαβάσει, απνευστί, να το “ρουφήξει” και 2) όταν τελειώνοντάς το, του ’χει μείνει μια γλυκιά γεύση στην καρδιά και στα χείλη.

Και σε διαβεβαιώνω, Κωστή Μακρή, ότι το βιβλίο σου απλόχερα μου τα προσέφερε αυτά και το διάβασα σε συντομότατο χρόνο, πολύ ευχάριστα, χωρίς να κουραστώ*.

(* Και επιπροσθέτως: διαβάζεται το βιβλίο απ’ όλους, ανεξάρτητα ηλικίας.)

Και αυτό, ιδιαιτέρως αυτό, πρέπει να σε κάνει υπερήφανο Κωστή, γιατί ευτύχησες, η πρώτη σου προσπάθεια, να καταγράφεται ως μια άρτια και ολοκληρωμένη παρουσία και να δίνεις την εντύπωση ενός “φτασμένου”, όπως λέει ο λαός, λογοτέχνη.

Και πρέπει να ’χεις κατά νου, την παιδευτική και λυτρωτική παρουσία του κάθε λογοτέχνη και ωσαύτως του δικού σου έργου, που μέσα σ’ αυτό ξεχειλίζουν όλες αυτές οι αρχέτυπες αξίες και διδαχές που αναντίλεκτα διαμορφώνουν ένα νέο κοινωνικό ήθος, μια καινούρια ιδεολογία, όπου κυριαρχούν: η αγάπη, η ειρήνη, η ανθρώπινη αλληλεγγύη, το φυσιολατρικό πνεύμα.

Και πέρα από το δημόσιο έπαινο, που προκαταβολικά σου αξίζει, επιβάλλεται να έχεις ως προμετωπίδα, και την ομολογία του μεγάλου συμπατριώτη μας, του Νικηφόρου Βρεττάκου:

«Μέσα στο ανάστατο δάσος του κόσμου, σήμερα ο λόγος δύσκολα ακούγεται. Αλλά τα παιδιά, το ξέρω, πως μέσα από τα βιβλία μου, αύριο θα μαζεύουν λουλούδια και πως θα μιλάω, για το θαύμα ζωή κοιτώντας τον κόσμο μέσα από τους στίχους μου».

Και όταν μιλάμε για παιδευτική και λυτρωτική επενέργεια της λογοτεχνίας, καθώς και για μάθημα αυτογνωσίας, ας έχουμε υπόψη αυτό που είπε μια έξοχη φωνή:

«Η λογοτεχνία βοηθάει, όσο το κερί που ανάβουμε μπαίνοντας σ’ ένα έρημο καταργημένο ξωκκλήσι, με φευγάτους όλους τους αγίους. Ωφελεί όσους την αγαπούν, επειδή βρίσκουν εντός της, μικρά κομματάκια από σκισμένες φωτογραφίες του ψυχισμού τους».

Η λογοτεχνία είχε ανέκαθεν μια διάσταση παιδαγωγική με την ευρεία έννοια του όρου.

Στους Βατράχους του Αριστοφάνη, στην οποία κωμωδία διαγωνίζεται ο Αισχύλος με τον Ευριπίδη, με κριτή το Διόνυσο, ο Αισχύλος ρωτάει:

― “Τίνος ούνεκα χρη θαυμάζειν άνδρα ποιητήν;”

Κι ο Ευριπίδης αποκρίνεται:

― “Δεξιότητος και νουθεσίας, ότι βελτίους τε ποιούμεν τους ανθρώπους εν τοις πόλεσιν”.

Το λογοτεχνικό κείμενο διδάσκει και συνιστά μορφωτικό αγαθό, διότι εμπλουτίζει την εμπειρία του ανθρώπου, ως ανθρωπογνωσία και αυτογνωσία, με την καλλιέργεια της ευαισθησίας, της παρατηρητικότητας, της φαντασίας και της εκφραστικής του δυνατότητας.

Άρα μπορούμε να μιλάμε για παιδαγωγικό περιεχόμενο του κειμένου.

Με μια παρατήρηση όμως:

Ο όρος “παιδαγωγικό περιεχόμενο” νομιμοποιείται, πιστεύω, ως κριτήριο επιλογής, αρκεί να μην εκτρέπεται το εν λόγω έργο σε διδακτισμό, φρονηματισμό ή ιδεολογικό διαποτισμό.

Και σ’ αυτό το σημείο, θεωρώ αναγκαίο προτού προχωρήσω στο κύριο έργο της στοχοθεσίας μου, που είναι η προσέγγιση του έργου του Κωστή Μακρή “Ο Πιοζ Νάμε και οι πέντε γάτες”, να προχωρήσω σε ορισμένες γενικές παρατηρήσεις.

Πράγματι μεγάλο είναι το ζήτημα της ανάγνωσης ενός λογοτεχνικού κειμένου.

Γραφή και ανάγνωση, συγγραφέας και αναγνώστης, είναι δυο συμπληρωματικοί πόλοι, που έχουν ανάμεσά τους το κείμενο, κοινό σημείο αναφοράς και συνάντησης.

Οαναγνώστης πολιορκεί τη λογοτεχνία όχι βέβαια με την πολεμική αλλά με την ερωτική μάλλον έννοια της πολιορκίας, προκειμένου να της αποσπάσει όσο γίνεται περισσότερα από τα μυστικά του σώματός της, τα χαρίσματά της, αλλά και του πνεύματός της τα νοήματα και μηνύματα.

Η λογοτεχνία χαμογελάει αινιγματικά και σωπαίνει ξέροντας πως όλα τελικά εξαρτώνται απ’ αυτόν τον ίδιο. Γεννήθηκε και υπάρχει γι’ αυτόν και χάρη σ’ αυτόν.

Σ’ ένα πεζό κείμενο ο αναγνώστης θα πρέπει ν’ ασκηθεί, να διακρίνει το συγγραφέα από τον αφηγητή, την ιστορία (υπόθεση) από την αφήγησή της, τις αφηγηματικές τεχνικές, το πού και πότε συμβαίνουν τ’ αφηγούμενα, τη ροή του χρόνου σε σχέση με την αναλυτικότητα και συνοπτικότητα του λόγου, τη διήγηση και τη μίμηση, την περιγραφή και το σχόλιο.

Να ξεχωρίζει τα επιμέρους θέματα-επεισόδια και να βλέπει το ρόλο τους στην οργανική δράση του συνόλου.

Και επίσης, να παρακολουθεί τα πρόσωπα (ήρωες), το ήθος τους και την εξέλιξή τους, τις ψυχικές διακυμάνσεις και τη συμπεριφορά τους.

Ηερμηνεία δεν είναι ποτέ ούτε μοναδική, ούτε οριστική, διότι υπάρχει η πολυσημία του λόγου και ο χρόνος της ανάγνωσης, το είδος του αναγνώστη και, επομένως, δημιουργείται η λεγόμενη “ερμηνευτική πολλαπλότητα”.

Το “τι θέλει να πει” ο συγγραφέας, δεν μπορώ να το ξέρω, ξέρω μόνο τι λέει το κείμενο σε μένα, εδώ, τώρα.

Αυτό πάλι δε σημαίνει ότι στην ερμηνεία όλα επιτρέπονται και ότι από την ερμηνευτική πειθαρχία περνάμε στην ερμηνευτική αναρχία και αυθαιρεσία.

Υπάχουν όρια στην αναγνωστική ελευθερία και δεν μπορεί ο αναγνώστης να τ’ αγνοήσει ή να τα υπερβεί.

Το ίδιο το κείμενο ενέχει κώδικες ανάγνωσης και τα κλειδιά των κωδίκων θα πρέπει να τα βρει ο αναγνώστης.

Το έργο που εξετάζουμε σήμερα είναι συναρπαστικό και προσφέρει αβίαστα στον αναγνώστη τέρψη και συγκίνηση.

Θέλω για λίγο να σταθώ σ’ αυτό που ονομάσαμε πειστικό.

Στην αφηγηματική διαδικασία η πραγματική αφετηρία, το “πραγματικό” συμφύρεται με το “πλαστό” της υποκειμενικής εκδοχής (κατά το εικός και το αναγκαίον, θα έλεγε ο Αριστοτέλης).

Έτσι το αφήγημα αποβαίνει φανταστική αναπαράσταση του πραγματικού, αφηρημένη εκδοχή του. Η “αλήθεια” του εναπόκειται στην πειστικότητά του. Άρα η “πειστικότητα” ενός αφηγήματος συνιστά  εντέλει τη λυδία λίθο της αξίας του.

Και όλα αυτά με ειδικό χειρισμό της γλώσσας, με ειδική γλωσσοτεχνική σύνθεση, που κατευθυνόμενη από την εκφραστική ανάγκη και κινούμενη από το πάθος, δίνει στην ομιλία προσωπικό ύφος και τόνο αληθοφάνειας, δηλαδή πειστικότητας.

Εδώ παρατηρούμε ότι η αφήγηση διαποτίζεται από έναν τόνο αγωνίας, μπροστά στα αδιέξοδα του Πιοζ Νάμε, αλλά και των άλλων προσώπων, των οποίων την ψυχική κατάσταση και τη σκέψη προβάλλει ο λόγος του αφηγητή, που αρκετές φορές εκφράζεται με τη μορφή ρητορικών ερωτήσεων και συγκερασμένος με την περιγραφή και το σχόλιο, είναι είτε ευθύς είτε πλάγιος.

Τα σχόλια, όπως προείπαμε, καθοδηγούν και στηρίζουν την αφήγηση, δίνουν τη ρότα. Έτσι έχουμε (σελίδα 422):

«Πού να ήξερε η φουκαριάρα η Μαρμάρω ότι η Ιμερτή ήταν στην πραγματικότητα η θεία του Πιοζ Νάμε και ότι ο λόγος που βρισκόταν εκεί ήταν ο μέχρι πριν από λίγο άγνωστος αλλά τώρα πια αγαπημένος ανιψιός της και η προστασία του».

Ή επίσης στη σελίδα 503, λέει ο συγγραφέας:

«Ποιόν αγαπούσαν, τελικά, περισσότερο εκείνες οι πανέξυπνες και αξιολάτρευτες γάτες; Τον Πιοζ Νάμε ή την κυρία Εγομόνη; Αλήθεια όμως, πιστεύετε ότι μετά απ’ όλα αυτά τα τόσο παράξενα και συνταρακτικά που έχουν συμβεί, αυτό έχει και τόσο σημασία;».

Οι εμπνεύσεις του Κωστή Μακρή είναι πηγαίες, η ροή του λόγου αβίαστη. Σε κάθε επεισόδιο, μια πινελιά συμπεριφοράς, ένας πόνος, ένα καημός, μια πανανθρώπινη εμπειρία, ένα χαμόγελο επιτυχίας, μια αδυσώπητη μνήμη, ένα αβάσταχτο χρέος.

Ηγραφή έχει νεύρο, έχει συναισθηματική ένταση, έχει έκσταση, έχει ονειρική ―που πολλάκις φτάνει στα όρια της μαγικής-παραμυθικής― αναζήτηση και τεκμηρίωση.

Τα παραπάνω δεδομένα διαφοροποιούνται, εναλλασσόμενα σε δονούμενες λυρικές λέξεις και φράσεις, σε τολμηρές μεταφορές και προσωποποιήσεις, όταν η έμπνευση κατά τη δημιουργική διαδρομή της, καταθέτει το απάνθισμα των στοιχείων της, με τρόπο αυθόρμητο, ειλικρινή αλλά και άκρως βιωματικό, αλλά και χιουμοριστικό και σατιρικό.

Το ύφος διακρίνεται από μια χαρισματική αμεσότητα στα όσα αναζητά και βρίσκει και στο έργο υπάρχουν ευρηματικές διαφάνειες για όλες τις παρεπόμενες καταστάσεις της ανθρώπινης ζωής.

Οι μηνυματικές επισημάνσεις και καταθέσεις, αλλά και ο θεματικός προβληματισμός, καθώς και οι ποικίλες αναζητήσεις στις εκ βαθέων συντελούμενες διεργασίες, προσδίδουν στο έργο του Κωστή Μακρή, μια ιδιαίτερη χάρη και ομορφιά.

Ακολουθώντας τη φύση, τη ζωή, το ένστικτο, την ενδελέχεια των πραγμάτων, θα προβάλλει και θα τονίσει δεόντως σημαντικότατα μηνύματα, αφορώντα προβλήματα που, φρικτά, ταλανίζουν το σύγχρονο κόσμο.

Μας λέει λοιπόν (σελίδα 398) ο Κωστής Μακρής: «Γιατί τσακωνόμαστε για το ποιός θα ’ναι πιο μάγκας απ’ τον άλλον και χάνουμε την ευκαιρία να γελάμε, ν’ αγαπάμε και να μας αγαπάνε. Και να τα καταφέρνουμε στα δύσκολα».

Ή το συναφές (σελίδα 398): « “Όταν αγαπάμε κάποιον, τον αγαπάμε ολόκληρο, μαζί με τις μπούρδες του”, γέλασε η Ιμερτή».

Και στη σελ. 507:

« Ο Πιοζ Νάμε σκεφτόταν ότι όλος ο πόνος και η δυστυχία που είχε νιώσει τόσες φορές, το προετοίμαζαν να δεχτεί κάτι τόσο απίστευτα όμορφο, όπως είναι το αντάμωμα ανθρώπων που αγαπιούνται και που μέσα από την καθημερινότητα ξεχνάνε μερικές φορές πόσο σημαντικοί είναι ο ένας για τον άλλον».

Και στη σελ. 510: «Τότε είπε η Αμφιλύκη: Συμφωνώ με σένα  Πιοζ Νάμε και διαφωνώ με τον Οφιμέδοντα. Εκείνος έχει μέσα του και θυμό και λύπη. Εσύ όμως έχεις αγάπη. Με το θυμό και τη λύπη μπορούμε να παρασύρουμε αρκετούς ανθρώπους κοντά μας. Μόνο με την αγάπη όμως, μπορούμε να τους αλλάξουμε τους ανθρώπους».

Μ’ όλες αυτές τις σοφές και πολυσήμαντες φράσεις, ο συγγραφέας προβάλλει με τον καλύτερο τρόπο την έλλειψη αγάπης και αλληλεγγύης που υπάρχει στις σύγχρονες κοινωνίες, το αίσθημα αποξένωσης που έχει δημιουργηθεί, εναρμονιζόμενος πλήρως με το “Αγαπάτε αλλήλους” της Χριστιανικής διδασκαλίας και αποστολικής διδαχής, όπου η αγάπη αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο του κοινωνικού οικοδομήματος. Ο Θεός της εκκλησιαστικής εμπειρίας και μαρτυρίας “αγάπη εστί”.

Επίσης τονίζοντας την ισόρροπη και ομαλή συμβίωση ανθρώπων και ζώων και την αγάπη, σεβασμό και φροντίδα εκ μέρους μας, προς αυτά, επισημαίνει στη σελίδα 412:

“Ο Πιοζ νάμε θέλει να πει ότι τα ζωντανά, όπως οι γάτες, είναι περισσότερο φίλοι μας παρά ιδιοκτησία μας”.

Ή παρομοίως στη σελ. 419:

“Ο Πιοζ Νάμε χαμογέλασε κι έσκυψε να χαϊδολογήσει τις γάτες που τον τριγύριζαν. Οι πέντε γάτες ήταν το αποκούμπι του και η παρηγοριά του. Ήταν και οι μυστικοσύμβουλοί του. Τα χάδια που τους έδινε ικανοποιούσαν περισσότερο εκείνον παρά τις γάτες. Εκείνες τα δέχονταν με το μεγαλόπρεπο γατίσιο ύφος και τα μισίκλειστα μάτια που σου δίνουν να καταλάβεις ότι μόνο επειδή το θέλουν εκείνες, σου παραχωρούν το μεγάλο προνόμιο να τις χαϊδεύεις. Και πρέπει ν’ αγωνιστείς για να κερδίσεις αυτό το προνόμιο. Χάρη σου κάνουν οι γάτες όταν σου επιτρέπουν να τις χαϊδεύεις».

Ωραίες σκέψεις, πολύ δυνατές. Προσωπικά μου θυμίζουν αυτό το ωραιότατο ανάγνωσμα που εκατομμύρια παιδιά έχουν μεγαλώσει μαζί του, το “Μικρό Πρίγκιπα” του Σαιντ Εξιπερί, που περιλαμβάνεται στα σχολικά εγχειρίδια του Γυμνασίου και το έχω διδάξει δεκάδες φορές. Εκεί υπάρχει και η περίφημη σκηνή ανάμεσα στο μικρό παιδί και την αλεπού και προβάλλεται ως βασικός πυρήνας δράσης η λέξη ημέρωμα σ’ όλη τη σημασιολογική έντασή της.

Επίδης βασικό μήνυμα του συγγραφές, που διατρέχει σχεδόν όλο το κείμενο, είναι οι οικολογικές του ευαισθυσίες και η περιβαλλοντολογική του μέριμνα.

Έτσι λοιπόν διακηρύσσει στις σελίδες 475-476:

«Άν ο άνθρωπος φερόταν άσχημα στη φύση, στον εαυτό του θα φερόταν άσχημα. Αν καίγονταν μέσα σε μια μέρα όλα τα δάση, η ζωή των ανθρώπων θα ήταν χαμένη. Μετά από χρόνια, πάλι θα υπήρχαν δάση στη γη ― χωρίς όμως κανέναν άνθρωπο να τα χαίρεται. Αν γέπιζε καπνό όλος ο πλανήτης, οι άνθρωποι θα πέθαιναν σε λίγες μέρες ή εβδομάδες. Όλοι! Μετά η γη θα καθάριζε ξανά. Μόνο που δε θα υπήρχαν πια άνθρωποι να τον τραγουδήσουν ή να τον ζωγραφίσουν. Οι άνθρωποι θα έπρεπε αργά ή γρήγορα να καταλάβουν ότι η προστασία της φύσης δεν ήταν μια από τις επιλογές που είχαν. Ήταν η μόνη επιλογή. Για την επιβίωση των ανθρώπων. Για τη ζωή τους και, αργότερα, για την ευτυχία τους.»

Και στις σελίδες 367-368:

«Κι ονειρευόταν τη στιγμή που θα του τα φανέρωνε μαζί με τα προνόμια και τα όπλα της πανίσχυρης κληρονομιάς του. Τους καταστροφικούς σεισμούς, τα γιγάντια παλιρροϊκά κύματα, του τρομακτικούς τυφώνες, τις λαίλαπες, του φρικτούς καύσωνες και τις τιτάνιες πλημμύρες, που θα ξεσπούσαν με τρομακτική ένταση απέναντι στους άφρονες και εγωιστές ανθρώπους. Τους ανόητους και ματαιόδοξους ανθρώπους που, εδώ και πάνω από δύο αιώνες, είχαν αρχίσει να αποτελούν τη φρικτότερη απειλή για τον αγαπημένο πλανήτη του Οφιμέδοντα.»

Στο ανωτέρω απόσπασμα τελειώνει ο συγγραφέας:

«Οι άνθρωποι, αυτή η πανούκλα της γης, που ονόμαζε τη μόλυνση πρόοδο. Αυτά τα παράσιτα, που, αν αφήνονταν ανεμπόδιστα, θα κατάφερναν να κάνουν τον πλανήτη ακατοίκητο για τα πλάσματά του μέσα στα επόμενα χρόνια».

Με γλώσσα μαστίγιο, ο Κωστής Μακρής στηλιτεύει την ανθρώπινη ανοησία που υποθηκεύει και υπονομεύει, διαρκώς και κατάφωρα, το μέλλον της ανθρώπινης ύπαρξης.

Σ’ αυτό το σημείο ξεπηδά στο μυαλό μου η έξοχη απάντηση που έδωσε ο αρχηγός των Ινδιάνων στο Σιάτλ των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, με επιστολή που έστειλε προς τον Αμερικανό Πρόεδρο. Ο σοφός εκείνος γερο-Ινδιάνος, κάνει ένα καταπληκτικό μάθημα σεβασμού και αγάπης προς το περιβάλλον και καταλήγει αποφθεγματικά με το μοναδικό:

«Εάν καθημερινά μαγαρίζεις το στρώμα σου με τις ακαθαρσίες σου, στο τέλος αυτές θα σε πλαντάξουν».

Κοντολογής, σ’ όλο το έργο, όπως και προείπαμε, υπάρχει ένας εκτεταμένος μηνυματικός προβληματισμός που αγκαλιάζει κυρίαρχα θέματα της ανθρώπινης ζωής.

Δεν μπορούμε να επεκταθούμε περισσότερο, γιατί το πράγμα θα ξέφευγε.

Θεωρώ όμως απαραίτητο να θίξω ακόμα δύο σημεία: τα ονόματα στο έργο και το ρόλο που παίζουν οι πέντε γάτες.

Κατά την άποψή μου, τα ονόματα προσφέρουν πολλά. Γεμάτα δροσιά, πρωτοτυπία, ευρηματικότητα και χάρη, δίνουν τον τόνο τους στις εξελίξεις και δημιουργούν κλίμα. Φτιαγμένα από κοινές σύνθετες λέξεις της καθομιλουμένης, παραπέμποντας ―έτσι τουλάχιστον μου φαίνεται μένα― στο ανεμολόγιο, στην αρχαία Ελλάδα, στη ρωμαϊκή και Ομηρική περίοδο, αποτελούν ένα από τα κλειδιά του έργου.

όσον αφορά τις πέντε γάτες, η άγρυπνη παρουσία τους κυριαρχεί στο έργο και οριοθετεί τις εξελίξεις. Επίσης αποτελούν , για μένα, ένα από τα βασικά κλειδιά του έργου.

Προβληματίστηκα για το πώς θα μπορούσα να τις ονομάσω. Ο συγγραφές τις θεωρεί αποκούμπι και συμβούλους μυστικούς του Πιοζ Νάμε.

Εγώ θα τολμούσα να να τις αποκαλέσω “αλφάδι” και “διαπασών”, και δικαιολογούμαι:

Όπως το μεν “αλφάδι” κατά τη διάρκεια των οικοδομικών εργασιών δεν επιτρέπει παρεκκλίσεις και αποτρέπει τις κακοτεχνίες, το δε “διαπασών” δίνει κατά διαστήματα τον απαιτούμενο τόνο ευφωνίας κατά τη διάρκεια της ψαλμωδίας, έτσι και οι γάτες, με τον εποπτικό και καθοδηγητικό ρόλο τους, οδηγούν τα πράγματα στην επιθυμητή τους ροή.

Θα παρακαλούσα το συγγραφέα να μας μιλήσει σχετικά για τα δυο αυτά σημεία.

Τελειώνοντας, Κωστή Μακρή, θέλω να απευθυνθώ σε σένα, παρασυρόμενος και από την εκπαιδευτική μου ιδιότητα.

Και σ’ αυτό το σημείο, φρονώ ότι έχουν θέση οι παρακάτω από ψεις του Τερζάκη:

«Ολογοτέχνης επιβάλλεται να έχει ένα προσωπικό όραμα του κόσμου. Και πάλι όταν λέμε “όραμα”, δε ζητάμε, μόνον, συνέπεια λογική, φιλολογική, αφηρημένη. Ζητάμε συνέπεια ανθρώπινη, κάτι το αυθεντικό, το ζυμωμένο με ιδρώτα και δάκρυα. Το όραμα ενός λογοτέχνη, δεν κρίνεται από τη θεωρητική ιδιομορφία του· κρίνεται από τη δραματική του ένταση.»

Και συ Κωστή, στο πρωτόλειό σου εκπληρώνεις στο ακέραιο τις παραπάνω εύστοχες αλήθεις του Τερζάκη. Γιατί με το πρώτο σου πόνημα, φανέρωσες ένα αξιοσημείωτο ταλέντο και έδωσες σαφέστατο δείγμα γραφής.

Δεν πρέπει όμως η προσπάθειά σου να μείνει εδώ, σαν μια τουφεκιά ξεκάρφωτη στο λογοτεχνικό στερέωμα.

Τονίζει ωραιότατα ο μεγάλος φιλόσοφος, ο Σοπενχάουερ:

«Οι συγγραφείς μπορούν να διαιρεθούν σε αστέρες διάττοντες, σε πλανήτες και σε απλανείς αστέρες. Οι πρώτοι παράγουν πράγματα μικρής διάρκειας και εξαφανίζονται για πάντα. Οι δεύτεροι, που πλανιούνται και περιφέρονται έχουν και μεγαλύτερη μονιμότητα. Ωστόσο κι αυτοί σε λίγο πρέπει ν’ αδειάσουν τη θέση, διαφορετικά δεν έχουν παρά φως δανεισμένο και σφαίρα δράσεως περιορισμένη πάνω στους συνοδοιπόρους τους. Προχωρούν και αλλάζουν. Δεν έχουν στη διάθεσή τους παρά μόνο λίγα χρόνια. Μόνον οι τρίτοι είναι ακίνητοι, συγκρατούνται σταθερά στο στερέωμα, έχουν δικό τους φως και δρουν σε κάθε εποχή, γιατί επειδή δεν υφίστανται καμιά αλλοίωση, η όψη τους δεν αλλάζει με την αλλαγή των δικών μας απόψεων. Δεν ανήκουν, όπως οι προηγούμενοι, σε κανένα σύστημα (σ’ ένα μόνο Έθνος), αλλά σ’ όλο τον κόσμο.»

Νομίζω ότι άριστα τα θέτει τα πράγματα ο μεγάλος φιλόσοφος.

Και πάντοτε Κωστή, να σκέπτεσαι ότι υπάρχει το καλύτερο.

Και σαφώς απαιτείται να συνεχίσεις, λογοτέχνη Μακρή, γιατί ένα νέο συναίσθημα θα νιώθεις κάθε φορά που θ’ ανεβαίνεις και ένα σκαλί, με στόχο τη συνεχή ανέλιξη που οδηγεί στην κορυφή.

Και να γνωρίζεις, όπως τονίζει χαρακτηριστικά ο Μάρκος Αυρήλιος:

«Το πιο ήσυχο μέρος, όπου ο άνθρωπος μπορεί ν’ απομονωθεί, είναι η ψυχή του».

Όσο μπορείς συχνά να διαφεύγεις σ’ αυτό, και ν’ αντλείς από κει καινούργιες δυνάμεις.

Και, όπως συμπληρώνει ο Τόμας Μαν: «Η σκέψη που μπορεί να εκφραστεί σαν συναίσθημα, το συναίσθημα που μπορεί να συγχωνευτεί με τη σκέψη, αυτή είναι η υπέρτατη ευτυχία του συγγραφέα».

Έχεις τηοικογένειά σου που σε στηρίζει. Και πάνω απ’ όλα, έχεις ένα πολύ δυνατό όπλο. Το ότι δηλαδή ξεκίνησες πολύ καλά και η αρχή το ήμισυ του παντός. Και το γνωρίζεις αυτό που θα σου πω τώρα: Μέσα από ένα βιβλίο, μπορεί κανείς να γνωρίσει καλύτερα τον εαυτό του. Η ζωή αποκτά νόημα και χαρά μέσα από τη δημιουργία. Εκεί βρίσκουμε τον πραγματικό μας εαυτό, αποκτώντας χαρά και πληρότητα, γιατί απλούστατα, κάνουμε κάτι που μας αρέσει.

Και όπως λέει ο Σενέκας: «Σαν ένα παραμύθι, έτσι είναι η ζωή· δεν έχει σημασία πόσο μεγάλο είναι, αλλά πόσο καλό».

Συνέχισε λοιπόν, Κωστή Μακρή, με καινούρια λογοτεχνήματα. Δεν ξέρω αν κάνω λάθος, αλλά τούτο κατά κάποιον τρόπο υπονοείται στο τέλος του βιβλίου σου, όταν λες:

«Τις καινούριες του θαυμαστές ικανότητες θα τις μάθαινε αρκετά αργότερα και μαζί μ’ αυτόν και όλοι οι φίλοι του. Τότε θα καταλάβαιναν όλοι ότι ο Πιοζ Νάμε ήταν γραφτό ν’ αλλάξει για πάντα τον τρόπο που έβλεπαν τη γη, τη φύση και τον κόσμο ολόκληρο».
Μίλησέ μας γι αυτό, σε παρακαλώ.

Ολόψυχα θερμά συγχαρητήρια, Κωστή Μακρή.
Δικαίως σου ανήκει ο δημόσιος έπαινος.
Και όπως τονίσαμε, καλή συνέχεια.

Γιώργος Ατσαβές
Φιλόλογος, Λογοτέχνης
Σπάρτη, Πέμπτη 30 Δεκεμβρίου 2010

Ο Γεώργιος Επ. Ατσαβές γεννήθηκε στην Άρνα Λακωνίας, το 1950. Τέλειωσε τη Φιλοσοφική Σχολή της Αθήνας και σήμερα είναι διευθυντής στο εσπερινό γυμνάσιο Σπάρτης. Είναι παντρεμένος με την Καπαδουκάκη Ελένη, καθηγήτρια Αγγλικής Φιλολογίας, και έχει δύο γιους. Έχει να επιδείξει πολυσχιδή πνευματική, πολιτιστική, συγγραφική αλλά και κοινωνική και πολιτική δράση. Άρθρα, ποιήματα και κριτικές του έχουν δημοσιευτεί, κατά καιρούς, σε διάφορα περιοδικά και εφημερίδες. Η παρούσα είναι η δεύτερη ποιητική του συλλογή. Είναι μέλος της ΔΕΕΛ και έχει συμμετάσχει σε πολλούς ποιητικούς διαγωνισμούς, διεθνείς και εγχώριους, και έχει τιμηθεί με τέσσερα πρώτα βραβεία ποίησης, καθώς και με άλλες τιμητικές διακρίσεις. 

Advertisements

Συζήτηση

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ

Αρέσει σε %d bloggers: