//
you're reading...
Ο Πιοζ Νάμε

Η ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ

Συνέντευξη με τoν συγγραφέα Κωστή Μακρή

Συντάχθηκε απο τον/την Βάσω Β. Παππά
Δευτέρα, 16 Μάιος 2011 09:02

«Σημασία έχει να δίνουμε νόημα και περιεχόμενο στη ζωή μας κι όχι να ψάχνουμε το νόημα της ζωής»

Επιμέλεια: Βάσω Β. Παππά (Vas_nikpap@yahoo.gr)

H συνέντευξη με τον Κώστα Μακρή έγινε με αφορφή την έκδοση του βιβλίου του που φέρει τον τίτλο «Ο Πιοζ Νάμε και οι πέντε γάτες». Ένα βιβλίο με πολύ χιούμορ, μπόλικη δόση φαντασίας, δράση, αγωνία και οικολογικές ευαισθησίες. Ένα βιβλίο που σε ταξιδεύει σε μια απίθανη περιπέτεια λύτρωσης και αυτογνωσίας.

Θα ήθελα να μας μιλήσετε για το βιβλίο σας «Ο Πιοζ Νάμε και οι πέντε γάτες». Πόσον καιρό το προετοιμάζατε;

Ξεκίνησα να γράφω το “Ο Πιοζ Νάμε και οι πέντε γάτες” το φθινόπωρο του 2007. Η πρώτη του μορφή ήταν έτοιμη σε τρεις μήνες περίπου. Από εκεί και πέρα, μέχρι να το παραδώσω στις Εκδόσεις Πατάκη, μέσα στο 2009, το ξανακοίταξα αρκετές φορές και το επεξεργάστηκα για περίπου άλλους δύο μήνες συνολικά.
Στα ονόματα και στις τοποθεσίες, που παίζουν αρκετά σημαντικό ρόλο στο βιβλίο, έγιναν πολύ μικρές αλλαγές από το αρχικό κείμενο. Οι περισσότερες αλλαγές έγιναν στη “σεναριακή” δομή, δηλαδή στη σειρά και στη διαδοχή των κεφαλαίων. Με στόχο να κρατηθεί ζωντανό μέχρι τις τελευταίες σελίδες το “αστυνομικό” ενδιαφέρον και το “σασπένς” της περιπέτειας του Πιοζ Νάμε.

Οι επιρροές σας στο γράψιμο, από πού προέρχονται κυρίως;

Ξεκίνησα να γράφω αρκετά μεγάλος. Μέχρι τότε η σχέση μου με τη λογοτεχνία ήταν η σχέση ενός ανθρώπου που διαβάζει πολύ και από πολύ μικρός. Ζωγράφιζα επίσης από μικρός και ζωγραφίζω ακόμα. Έχω ασχοληθεί και με τη μουσική. Για τρία χρόνια έκανα μαθήματα τρομπέτας που ακόμα την αγαπάω αν κι έχω πολλά χρόνια ν’ ασχοληθώ μαζί της. Μου αρέσει το σινεμά και όλες οι μορφές τέχνης. Θα μου ήταν δύσκολο να ορίσω τις επιρροές μου στο γράψιμο μόνο από τη λογοτεχνία.

Ο Λεονάρντο Ντα Βίντσι προέτρεπε τους μαθητές του να μελετούν τις μούχλες στους τοίχους. Να βλέπουν, δηλαδή, τα τυχαία σχήματα και να τα οργανώνουν σε μορφές και συνθέσεις. Αυτό είναι ένα μεγάλο μάθημα για όλες τις τέχνες. Κατά κάποιον τρόπο μπορεί να εφαρμοστεί και στη γραφή μιας ιστορίας, όπου οι ήρωες αλληλεπιδρούν και συμπλέκονται με οργανωμένο τρόπο αλλά πάντα υποτασσόμενοι στο απρόοπτο και στο τυχαίο.
Η “εφεύρεση” των ηρώων, οι πράξεις και οι χαρακτήρες τους, είναι επιλογή του συγγραφέα. Αλλά το ξετύλιγμα μιας ιστορίας έχει κάτι από το τυχαίο, την ειμαρμένη, ας πούμε, που όπως και στη ζωή μας, μας οδηγεί σε πράξεις και σχέδια απρόβλεπτα.
Θαυμάζω πολλούς συγγραφείς, αλλά αν έπρεπε να αναφέρω μερικούς που ακόμα με γοητεύουν, μετά από πολλά χρόνια, είναι ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, ο Τσαρλς Ντίκενς, ο Φιοντόρ Ντοστογιέβσκι, ο Τζέιμς Τζόις, ο Τόμας Μαν, ο Κάφκα, ο Τσέχοφ, ο Στρατής Μυριβήλης, ο Νίκος Καζαντζάκης και πολλοί άλλοι.
Με συγκινούν ακόμα τα Ομηρικά Έπη, θεωρώντας τον δημιουργό τους μέγιστο παραμυθά.
Με διδάσκουν πολλοί ποιητές, με τη δύναμη που έχουν να κλείνουν ένα ολόκληρο δράμα μέσα σε λίγες λέξεις. Ξεχωρίζω μερικούς, όπως ο Κάλβος, ο Καβάφης κι ο Καββαδίας.
Μαλακώνουν μέσα μου τη σκληρότητα των ειδήσεων πολλά λαϊκά παραμύθια απ’ όλες τις χώρες, όπως και οι διάφορες μυθολογίες των λαών.
Και με καθοδηγούν στην αλήθεια τα λόγια και οι πράξεις των παιδιών.

Την άνοιξη του 2006 γράψατε το πρώτο σας παραμύθι και «από τότε μου κόλλησε το γράψιμο και γράφω παραμύθια, μυθιστορήματα και χρονογραφήματα», γράφετε στο βιογραφικό σας. Γιατί γίνατε συγγραφέας και όχι κάτι άλλο; Τι είναι αυτό, τελικά, που μας οδηγεί να βρούμε το δρόμο μας στη ζωή;

Είπα ήδη ότι ξεκίνησα να γράφω μεγάλος. Νομίζω πως πρέπει να «φάω πολλά καρβέλια» ακόμα, μέχρι να γίνω συγγραφέας. Κι ας το έχω δηλώσει κι αυτό στην Εφορία. Γραφίστας είμαι. Και στη γραφιστική, έτσι λέω, υπηρετώ το κείμενο, το σενάριο. Ακόμα κι αν πρόκειται για μια αφίσα με μια μόνο λέξη.
Αλλά το γράψιμο μου αρέσει πολύ και με γοητεύει. Παίζω με το κείμενο, όπως έπαιζα μικρός με τις πλαστελίνες.
Παίρνεις μερικούς ήρωες, τους ανακατεύεις με χρώματα, τόπους και λέξεις, τους πασπαλίζεις με χρυσόσκονη, καρβουνόσκονη η σκόνη από χωματόδρομους και τους αμολάς στο μύθο που χτίζεις για να βρούνε την τύχη τους. Κι εσύ από κοντά τούς παρακολουθείς, τους βάζεις τρικλοποδιές, τους βοηθάς, τους οδηγείς στην αγάπη, στο μίσος, στη ζήλεια, στη νίκη ή στην ήττα και τους ανακατεύεις όλους μαζί σε μια ιστορία που θα ήθελες να σου διηγηθεί κάποιος. Και όταν όλο αυτό φτάσει σε μια λύση που σου αρέσει, βάζεις (νοητά) τη λέξη “τέλος”. Αλλά τίποτα δεν τελειώνει. Απλώς, αλλάζεις διαδρομή για το επόμενο.
Είναι ωραίο αυτό το παιχνίδι, είναι μαγικό και παράγει όμορφα συναισθήματα. Παράγει “αρνητική εντροπία”. Να θυμίσω εδώ ότι η «εντροπία» εκφράζει το μέτρο της αταξίας (ή της διάλυσης) ενός συστήματος. Η “αρνητική εντροπία” –για μένα– είναι αυτό που νικάει την “αταξία”, τη διάλυση και το θάνατο δια της αγάπης και της ενσυναίσθησης. Κι αυτό είναι δρόμος ζωής.

Οι αγαπημένοι σας συγγραφείς;

Ανέφερα μερικούς πιο πριν. Αλλά αγαπάω πολλούς συγγραφείς. Παλιότερους και σύγχρονους. Ξένους και έλληνες. Κι αν επιχειρήσω να αναφέρω τώρα μερικούς επιλεκτικά, θα αδικήσω κάποιους άλλους. Διαβάζω πολύ και πολλά είδη. Από λογοτεχνία και ιστορία μέχρι ποίηση, κι από δοκίμιο μέχρι επιστημονική φαντασία και αστυνομικά μυθιστορήματα.

Διανύουμε περίοδο οικονομικής κρίσης, απόρροια του σαθρού πολιτικού σκηνικού της σύγχρονης Ελλάδας. Κατά τη γνώμη σας, ποια είναι η βασική αιτία αυτής της κατάστασης που βιώνουμε σήμερα;

Είπατε ότι η οικονομική κρίση είναι απόρροια του σαθρού πολιτικού σκηνικού της σύγχρονης Ελλάδας. Θα ήθελα να σταθώ στη λέξη «σκηνικό». Το σκηνικό προϋποθέτει παράσταση.
Η παράσταση προϋποθέτει θεατρικό έργο με χαρακτήρες, πλοκή, συγκρούσεις και λύση. Ή κάθαρση. Προϋποθέτει, όμως, και κοινό. Θα ήταν κοινότοπο να πω ότι είμαστε στο ίδιο έργο ταυτόχρονα θεατές και τραγικοί ήρωες. Ίσως και συγγραφείς, κάποιοι από μας. Και θα ήμουν αφελής, αν νόμιζα ότι έχω απάντηση για το ποια ή ποιες είναι οι βασικές αιτίες.
Όμως, αυτό που μπορώ να πω, είναι να αγαπάμε περισσότερο τους εαυτούς μας και τους άλλους, να μην πιστεύουμε ότι μπορεί κάτι να αλλάξει δίχως να αλλάξουμε εμείς και να δώσουμε στα παιδιά –σε ΟΛΑ τα παιδιά!– αγάπη, προσοχή, ενδιαφέρον και παιδεία.
Δεν είμαι αιθεροβάμων, αλλά πιστεύω ότι, αν βάλουμε περισσότερη σκέψη, βιβλία, σπιτικό φαγητό, ζαχαροπλαστική και φίλους στην καθημερινότητά μας, θα ξεπεράσουμε πολλά από τα προβλήματα της Ελλάδας.
Για να γίνω πιο σαφής: Να προϋπολογίζουμε με ακρίβεια τα υλικά με βάση τις οικονομικές δυνατότητές μας, να διαλέγουμε με προσοχή τα πιο οικονομικά προϊόντα της εποχής και του τόπου μας, να σεβόμαστε τις παραδόσεις, να είμαστε τρυφεροί με τη μνήμη, να μην κάνουμε σπατάλες και πετάμε τρόφιμα, να κάνουμε σπιτικά κουλουράκια για το Πάσχα μαζί με τα παιδιά μας ή τα εγγόνια μας, να υπολογίζουμε με ακρίβεια το χρόνο ψησίματος χωρίς σπατάλη ενέργειας, να προσφέρουμε και σε άλλους από τα έργα μας.
Να έρθουμε πιο κοντά με φίλους και συγγενείς. Να μαζευόμαστε πιο συχνά σε σπίτια και να κουβεντιάζουμε, να τραγουδάμε και να γελάμε. Να διαβάζουμε βιβλία και να τα κουβεντιάζουμε με φίλους. Κι αν πρέπει κάτι να προσφέρουμε ως δώρο, λίγος σπιτικός χαλβάς σιμιγδαλένιος, λίγη πορτοκαλάδα σπιτική, λίγα κουλουράκια, είναι ό,τι πρέπει.
Κι αν κάποιος αναρωτηθεί: «τι σχέση έχει η κουζίνα με τη σημερινή οικονομική πραγματικότητα», ας σκεφτεί πόσο μοιάζει ο προϋπολογισμός ενός σπιτιού με τον προϋπολογισμό ενός κράτους. Αν φτωχαίνουμε σε σχέσεις, η φτώχεια μας θα είναι πολλαπλάσια αυτής που βιώνουμε.

Τι σας ενοχλεί στη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα και τι σας δίνει ελπίδα;

Με ενοχλεί που γκρινιάζουν κάποια κακομαθημένα παιδιά, επειδή ο μπαμπάς τους δεν έχει να τους πάρει καινούρια παπούτσια. Και δεν μιλάω ακριβώς για παιδιά, αλλά για κάποιους “μεγάλους”, που ήταν για δεκαετίες συνηθισμένοι στο «κλάψε να σου το αγοράσουν».

Δεν πιστεύω ότι «μαζί τα φάγαμε». Αλλά ξέρω –όπως και πολλοί άλλοι– ότι δεν ήταν λίγοι εκείνοι που βολεύτηκαν στη λογική της “θεσούλας” και αχρήστευσαν τη φαντασία τους και τη δημιουργικότητά τους. Αφήνοντας κάποιους επιτήδειους να καρπώνονται τα κέρδη της δικής μας αβελτηρίας και ανοχής.
Με ενοχλεί η ανοχή απέναντι σε κάθε μορφή αυθαιρεσίας. Είτε από φόβο, είτε από υστεροβουλία για την προστασία της δικής μας αυθαιρεσίας, είτε από συνήθεια.
Μου δίνει ελπίδα το πείσμα κάποιων συμπατριωτών μου να παράγουν σημαντικό έργο κάτω από πολύ άσχημες συνθήκες. Έντιμοι και ικανοί γιατροί, συνεπείς οδοκαθαριστές, έμπειροι πυροσβέστες, ευφάνταστοι ξυλουργοί, εύστροφοι κτηνοτρόφοι, οραματιστές αγρότες, διαβασμένοι βιβλιοπώλες, διορατικοί επιχειρηματίες, αφοσιωμένοι καλλιτέχνες.
Υπάρχουν αστείρευτες δυνάμεις γύρω μας και μέσα μας.
Πριν από καιρό, μίλαγα για το βιβλίο μου με μερικά παιδιά της πέμπτης δημοτικού (Ε1 του 10ου Δημοτικού Σχολείου Κορίνθου). Εντυπωσιάστηκα από το λόγο τους, την ευστοχία στις παρατηρήσεις και στις απορίες τους, την άνεσή τους στην επικοινωνία και από τα χαμόγελά τους.
Πίσω απ’ αυτήν την ελπιδοφόρα εικόνα κρύβονται γονείς, δάσκαλοι και μια ολόκληρη κοινωνία, που αγωνίζεται και επιμένει να διεκδικεί ουσιαστικά μερίδια ευτυχίας από το μέλλον.

Έχετε κάνει αλλαγές στην καθημερινότητά σας λόγω κρίσης;

Πολλές. Και όλες προς το καλύτερο. Τις περισσότερες τις ανέφερα ήδη στην ερώτηση για τα αίτια της κρίσης.
Σαν προτάσεις που συνιστώ. Περισσότερες συγκεντρώσεις σε σπίτια φίλων, με οικονομικές λύσεις, περισσότερο διάβασμα και συζητήσεις, δωρεάν συναυλίες (όποτε…), περικοπές σε αγορές.
Υπάρχουν στιγμές που ζοριζόμαστε με λογαριασμούς, υποχρεώσεις. Μήπως, όμως, ήρθε ξανά ο καιρός να «φιλοκαλούμεν μετ’ ευτελείας και να «φιλοσοφούμεν άνευ μαλακίας»;

Τι απορροφά το χρόνο σας, όταν δεν εργάζεστε;

Στο σημείωμά μου, στο “αυτί” του βιβλίου μου, γράφω ότι εργάζομαι στον ελεύθερο χρόνο μου. Εννοώ τις ώρες που δεν “δουλεύω” για βιοπορισμό. Και στη λέξη εργασία χωράνε όλα: το γράψιμο, το διάβασμα… Η δική μου πορεία προς το βιβλίο. Με τη γυναίκα μου, που με συντροφεύει τα τελευταία 20 χρόνια και είναι ο πρώτος και πιο αυστηρός αναγνώστης μου, μοιραζόμαστε το μεγαλύτερο μέρος του πραγματικά ελεύθερου χρόνου μας.

Πώς φαντάζεστε τον εαυτό σας σε πέντε χρόνια από σήμερα;

Πέντε χρόνια μεγαλύτερο και όχι πέντε χρόνια πιο γερασμένο. Με περισσότερα βιβλία στο ενεργητικό μου και λιγότερα λάθη στο παθητικό μου.
Σε μια Ελλάδα πιο σοφή, πιο μετρημένη και πιο φιλόξενη για τα παιδιά της, τα ζώα της, τα δέντρα της, τα ψάρια της, τα πουλιά της.
Με λιγότερα προβλήματα στις σχέσεις των ανθρώπων. Ντόπιων και φιλοξενούμενων.
Με πολύ λιγότερη γκρίνια και περισσότερη αθόρυβη δημιουργία.
Κοντά σε ανθρώπους που αγαπάω και μ’ αγαπάνε.
Και να λέω παραμύθια στην εγγονή μας και σε πολλά παιδιά.

Έχετε βρει το νόημα της ζωής;

Βεβαίως! Και με χαρά θα το αποκαλύψω σε όποιον αγοράσει το βιβλίο μου “Ο Πιοζ Νάμε και οι πέντε γάτες”, από τις Εκδόσεις Πατάκη. Αρκεί να μου στείλει με ηλεκτρονικό μήνυμα την απόδειξη. Είναι πολύ απλό!

Αυτό που λέω εδώ, είναι κάτι ανάλογο με μια παλιά αγγελία / διαφήμιση σε αμερικάνικη εφημερίδα: «Στείλτε μου πέντε δολάρια και θα σας μάθω πώς να φτιάχνετε γάλα από γρασίδι».
Σε εκείνους που έστειλαν τα πέντε δολάρια, ήρθε μετά από λίγες μέρες η απάντηση: «Αγοράζετε μια αγελάδα, τη βάζετε στο γρασίδι να βοσκήσει, μετά την αρμέγετε και παίρνετε το γάλα».
Πέρα, όμως, από τα αστεία, νομίζω ότι το νόημα της ζωής είναι πάντα το ζητούμενο.
Σημασία για μένα έχει να δίνουμε εμείς νόημα και περιεχόμενο στη ζωή μας, κι όχι να ψάχνουμε το νόημα της ζωής. Μέχρι το τέλος. Όποιο κι αν είναι αυτό το τέλος.

Advertisements

Συζήτηση

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ

Αρέσει σε %d bloggers: